Loading ...
Όταν το παιδί δεν “μιλάει”

Όταν το παιδί δεν “μιλάει” όπως περιμένουμε: κατανόηση και ενίσχυση της επικοινωνίας σε παιδιά με αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.

Η ανησυχία γύρω από την απουσία ή την ιδιαιτερότητα του λόγου οδηγεί συχνά τους γονείς να εστιάζουν αποκλειστικά στις λέξεις, παραβλέποντας ότι η επικοινωνία προηγείται και υπερβαίνει τη γλωσσική έκφραση. Στην πραγματικότητα, το παιδί μπορεί να συμμετέχει ενεργά σε επικοινωνιακές ανταλλαγές μέσα από μη λεκτικά μέσα, τα οποία αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη της ομιλίας.

Όταν ένα παιδί δείχνει, τραβά ή κατευθύνει τον γονέα προς κάτι που θέλει, εκφράζει πρόθεση και επιθυμία, ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιεί λέξεις. Σε αυτές τις στιγμές, η προσθήκη γλωσσικού νοήματος από τον ενήλικα, όπως «θέλεις τη μπάλα», λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ πράξης και συμβόλου.

Αντί για συνεχή διόρθωση ή απαίτηση για «σωστή» έκφραση, είναι προτιμότερο να ενισχύεται κάθε μορφή επικοινωνιακής πρωτοβουλίας, ακόμη κι αν είναι ατελής. Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί βιώνει την επικοινωνία ως επιτυχημένη και όχι ως πεδίο αποτυχίας.

Η κοινή προσοχή αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους μηχανισμούς ανάπτυξης, και καλλιεργείται όταν ο γονέας ακολουθεί το ενδιαφέρον του παιδιού αντί να το ανακατευθύνει συνεχώς. Για παράδειγμα, η συμμετοχή σε ένα επαναλαμβανόμενο παιχνίδι μπορεί να ανοίξει περισσότερες επικοινωνιακές δυνατότητες από μια κατευθυνόμενη δραστηριότητα.

Δεν είναι σπάνιο κάποιες συμπεριφορές απόσυρσης ή επιλεκτικής συμμετοχής να σχετίζονται με αισθητηριακές ιδιαιτερότητες, γεγονός που απαιτεί προσαρμογή του περιβάλλοντος και όχι αύξηση της πίεσης. Η κατανόηση αυτού του παράγοντα αποτρέπει παρερμηνείες όπως «δεν ενδιαφέρεται».Με σταθερή, επαναλαμβανόμενη και συναισθηματικά διαθέσιμη παρουσία, το παιδί αποκτά σταδιακά τα εργαλεία για πιο σύνθετη επικοινωνία, χωρίς να απαιτείται βεβιασμένη επιτάχυνση της διαδικασίας. Η ποιότητα της σχέσης παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας.