Ο Σεπτέμβριος είναι συνήθως ο μήνας της επιστροφής. Νέο πρόγραμμα, σχολείο, δραστηριότητες, υποχρεώσεις και αλλαγές στην καθημερινότητα.
Ο Οκτώβριος, όμως, είναι συχνά ο μήνας κατά τον οποίο αρχίζουμε να βλέπουμε πιο καθαρά πώς πραγματικά προσαρμόζεται ένα παιδί στη νέα σχολική χρονιά.
Η πρώτη περίοδος ενθουσιασμού ή αναστάτωσης έχει περάσει, οι απαιτήσεις του σχολείου αυξάνονται και η καθημερινή ρουτίνα αρχίζει να σταθεροποιείται. Σε αυτό το σημείο μπορεί να γίνουν περισσότερο εμφανείς ορισμένες δυσκολίες που μέχρι τότε δεν ήταν εύκολο να αξιολογηθούν.
Όταν η προσαρμογή δεν έρχεται με τον ίδιο ρυθμό για όλα τα παιδιά
Κάθε παιδί χρειάζεται διαφορετικό χρόνο για να προσαρμοστεί.
Για κάποια παιδιά η επιστροφή στο σχολείο γίνεται γρήγορα και φυσικά. Για άλλα, η αλλαγή προγράμματος, οι κοινωνικές απαιτήσεις, η συγκέντρωση στην τάξη ή η διαχείριση πολλών ερεθισμάτων μπορεί να αποτελούν μεγαλύτερη πρόκληση.
Αυτό μπορεί να αφορά παιδιά που παρουσιάζουν:
- δυσκολία στη συγκέντρωση ή στην οργάνωση,
- έντονη κινητικότητα ή παρορμητικότητα,
- δυσκολία στη διαχείριση αλλαγών,
- άγχος πριν ή μετά το σχολείο,
- δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις,
- έντονη κόπωση μετά το σχολικό πρόγραμμα,
- δυσκολία στην ολοκλήρωση των καθημερινών υποχρεώσεων.
Σε παιδιά με ΔΕΠΥ ή παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, η περίοδος αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς το σχολικό περιβάλλον περιλαμβάνει συνεχείς εναλλαγές, κοινωνικούς κανόνες, θόρυβο, πολλές πληροφορίες και ανάγκη για οργάνωση.
Τι μπορούν να παρατηρήσουν οι γονείς
Δεν χρειάζεται κάθε δυσκολία να προκαλεί ανησυχία.
Χρήσιμο είναι περισσότερο να παρατηρούμε τη διάρκεια, τη συχνότητα και την ένταση μιας συμπεριφοράς.
Για παράδειγμα:
Ένα παιδί μπορεί κάποιες ημέρες να μη θέλει να πάει σχολείο. Αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο.
Όταν όμως η άρνηση γίνεται συστηματική και συνοδεύεται από έντονο άγχος, εκνευρισμό ή σωματικά ενοχλήματα, τότε αξίζει να διερευνηθεί περισσότερο.
Αντίστοιχα, ένα παιδί μπορεί περιστασιακά να ξεχνά τα πράγματά του ή να δυσκολεύεται με τις εργασίες του. Όταν όμως αυτή η δυσκολία επηρεάζει καθημερινά τη σχολική και οικογενειακή του ζωή, η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά.
Η σημασία της σταθερής καθημερινότητας
Για πολλά παιδιά, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν δυσκολίες προσοχής ή προσαρμογής, η προβλεψιμότητα λειτουργεί υποστηρικτικά.
Μια σχετικά σταθερή καθημερινή ρουτίνα μπορεί να περιλαμβάνει συγκεκριμένες ώρες για:
σχολείο → ξεκούραση → μελέτη → ελεύθερο χρόνο → ύπνο.
Δεν χρειάζεται ένα αυστηρό πρόγραμμα στο λεπτό.
Ο στόχος είναι το παιδί να γνωρίζει περίπου τι ακολουθεί, ώστε να μειώνεται το αίσθημα αβεβαιότητας και να διευκολύνεται η μετάβαση από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.
Δεν συγκρίνουμε την πορεία των παιδιών
Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούν να κάνουν γονείς και εκπαιδευτικοί είναι να αποφεύγουν τις συνεχείς συγκρίσεις.
Η συγκέντρωση, η κοινωνική ανάπτυξη, η επικοινωνία και η συναισθηματική ωρίμανση δεν εξελίσσονται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα παιδιά.
Για ορισμένα παιδιά ένα μικρό βήμα μπορεί να αποτελεί πολύ μεγάλη προσωπική πρόοδο.
Γι’ αυτό έχει μεγαλύτερη αξία να παρακολουθούμε την εξέλιξη του ίδιου του παιδιού σε σχέση με τον προηγούμενο εαυτό του.
Πότε μπορεί να είναι χρήσιμη η συμβουλή ενός ειδικού
Η αναζήτηση υποστήριξης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Ένας ειδικός μπορεί να βοηθήσει όταν οι δυσκολίες:
επιμένουν για μεγάλο διάστημα, εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα περιβάλλοντα, όπως σπίτι και σχολείο, ή επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα και την καθημερινότητα του παιδιού.
Η αξιολόγηση μπορεί επίσης να βοηθήσει την οικογένεια να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο το συγκεκριμένο παιδί μαθαίνει, επικοινωνεί και οργανώνει την καθημερινότητά του.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό
Ο Οκτώβριος είναι μια καλή στιγμή για παρατήρηση.
Η σχολική χρονιά έχει πλέον ξεκινήσει ουσιαστικά και έχουμε μια πιο καθαρή εικόνα για το πώς ανταποκρίνεται το παιδί στις νέες απαιτήσεις.
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε από όλα τα παιδιά να προσαρμοστούν στον ίδιο χρόνο ή με τον ίδιο τρόπο.
Μερικές φορές η σωστή υποστήριξη δεν αλλάζει τον δρόμο του παιδιού. Απλώς το βοηθά να τον περπατήσει με μεγαλύτερη ασφάλεια.






