Loading ...
Όταν το άγχος δεν φαίνεται: Τα σημάδια που αξίζει να προσέξουμε στους εφήβους

Η εφηβεία είναι από μόνη της μια περίοδος γεμάτη αλλαγές, συναισθηματικές μεταπτώσεις και αναζήτηση ταυτότητας. Όταν σε αυτή τη φάση προστίθενται οι απαιτήσεις του σχολείου, οι εξετάσεις, οι κοινωνικές προσδοκίες και η αβεβαιότητα για το μέλλον, είναι απολύτως φυσιολογικό να εμφανίζεται άγχος.

Ωστόσο, το άγχος των εφήβων δεν εκφράζεται πάντα με τον τρόπο που οι περισσότεροι ενήλικες περιμένουν.

Πολλοί γονείς θεωρούν ότι ένα παιδί που αγχώνεται θα μιλήσει ανοιχτά για όσα νιώθει ή θα ζητήσει βοήθεια όταν τη χρειάζεται.

Στην πραγματικότητα, αρκετοί έφηβοι κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Κλείνονται περισσότερο στον εαυτό τους, αποφεύγουν τις συζητήσεις ή προσπαθούν να δείχνουν ότι όλα είναι υπό έλεγχο, ακόμη και όταν μέσα τους αισθάνονται πίεση, φόβο ή απογοήτευση.

Ένα από τα πιο συχνά σημάδια είναι η σταδιακή απομόνωση. Ο έφηβος μπορεί να περνά περισσότερο χρόνο μόνος του στο δωμάτιό του, να μειώνει την επικοινωνία με την οικογένεια ή να απομακρύνεται από φίλους και δραστηριότητες που μέχρι πρότινος τον ευχαριστούσαν. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, αλλά όταν η συμπεριφορά αυτή επιμένει για εβδομάδες, αξίζει να παρατηρηθεί με μεγαλύτερη προσοχή.

Ένα άλλο σημάδι που συχνά περνά απαρατήρητο είναι η ευερεθιστότητα.

Πολλοί έφηβοι που βιώνουν έντονο άγχος δεν δείχνουν στεναχώρια αλλά θυμό. Αντιδρούν απότομα σε μικρές παρατηρήσεις, εκνευρίζονται εύκολα ή φαίνεται να έχουν συνεχώς χαμηλή ανοχή σε οτιδήποτε συμβαίνει γύρω τους. Πίσω από αυτή τη συμπεριφορά συχνά κρύβεται συναισθηματική εξάντληση και όχι απλώς μια «δύσκολη ηλικία».

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις αλλαγές που αφορούν τον ύπνο και τη σωματική ενέργεια. Δυσκολία στον ύπνο, συχνά ξυπνήματα, αίσθημα κόπωσης από το πρωί, πονοκέφαλοι, στομαχικές ενοχλήσεις ή μειωμένη συγκέντρωση μπορούν να αποτελούν ενδείξεις ότι το άγχος έχει αρχίσει να επηρεάζει και το σώμα.

Η ψυχική πίεση δεν παραμένει μόνο στο μυαλό· συχνά εκδηλώνεται με τρόπους που μοιάζουν αρχικά καθαρά σωματικοί.

Εξίσου σημαντικό είναι να παρατηρούμε τον τρόπο με τον οποίο μιλά ένας έφηβος για τον εαυτό του. Εκφράσεις όπως «Δεν θα τα καταφέρω», «Δεν είμαι αρκετά καλός», «Όλοι οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα» ή «Αν αποτύχω, τελείωσαν όλα» δείχνουν ότι η αυτοεκτίμησή του έχει αρχίσει να επηρεάζεται.

Όταν ένας νέος άνθρωπος συνδέει την προσωπική του αξία αποκλειστικά με τις επιδόσεις του, το άγχος μπορεί να μετατραπεί σε ένα βαρύ συναισθηματικό φορτίο.

Οι γονείς πολλές φορές προσπαθούν να βοηθήσουν προσφέροντας λύσεις ή συμβουλές. Αν και οι προθέσεις είναι καλές, οι έφηβοι συχνά χρειάζονται πρώτα να νιώσουν ότι ακούγονται πραγματικά. Μια απλή ερώτηση όπως «Πώς είσαι αυτές τις μέρες;» ή «Τι είναι αυτό που σε δυσκολεύει περισσότερο;» μπορεί να ανοίξει έναν πολύ πιο ουσιαστικό διάλογο από μια σειρά συμβουλών ή παραινέσεων.

Το σημαντικότερο ίσως μήνυμα είναι ότι δεν χρειάζεται να περιμένουμε να εμφανιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα για να αναζητήσουμε υποστήριξη.

Η ψυχολογική φροντίδα δεν αφορά μόνο τις δύσκολες καταστάσεις. Αποτελεί έναν τρόπο πρόληψης, ενδυνάμωσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων που βοηθούν τους εφήβους να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα το άγχος, τις αλλαγές και τις προκλήσεις της ζωής.

Στην Pronoisi πιστεύουμε ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει ένα συναίσθημα που ζητά να ακουστεί.

Όταν οι γονείς και οι σημαντικοί άνθρωποι γύρω από έναν έφηβο καταφέρουν να δουν πέρα από τις αντιδράσεις και να εστιάσουν στις πραγματικές του ανάγκες, δημιουργείται ένας ασφαλής χώρος όπου η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να ανθίσει. Και πολλές φορές, αυτή η κατανόηση είναι η πιο ουσιαστική μορφή βοήθειας που μπορούμε να προσφέρουμε.