Οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν πολλές δυσκολίες!
Πώς το αντιμετωπίζουμε
Η στιγμή που ένας γονέας λαμβάνει μια δύσκολη ανατροφοδότηση από το σχολείο αποτελεί συχνά ένα ισχυρό συναισθηματικό ερέθισμα, διότι ενεργοποιεί φόβους για την επάρκεια του παιδιού, αμφιβολίες για τη γονεϊκή αποτελεσματικότητα και ανησυχίες για το μέλλον, με αποτέλεσμα η πληροφορία να βιώνεται περισσότερο ως απειλή παρά ως δεδομένο προς επεξεργασία.
Όταν ο εκπαιδευτικός αναφέρει αφηρημάδα, πτώση επίδοσης, δυσκολία συγκέντρωσης, περιορισμένη συμμετοχή ή υπερβολικές αντιδράσεις μέσα στην τάξη, ο γονέας μπορεί ασυνείδητα να μεταφράσει το μήνυμα ως συνολική αξιολόγηση της προσωπικότητας του παιδιού, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για περιγραφές συγκεκριμένων συμπεριφορών σε συγκεκριμένο πλαίσιο, οι οποίες χρειάζονται αποσαφήνιση και κατανόηση. Η διάκριση ανάμεσα στο «το παιδί μου έχει ένα πρόβλημα» και στο «το παιδί μου εμφανίζει μια δυσκολία σε αυτή τη φάση και σε αυτές τις συνθήκες» είναι κομβική, διότι μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο αντίδρασης.
Συχνά, πίσω από σχόλια όπως «δεν προσέχει», «δεν συμμετέχει», «φαίνεται αδιάφορο» ή «αντιδρά έντονα όταν διορθώνεται» κρύβονται πολυπαραγοντικές αιτίες, όπως γνωστική κόπωση, άγχος επίδοσης, δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες, κοινωνική ανασφάλεια ή ακόμη και ασυμφωνία ανάμεσα στις μαθησιακές απαιτήσεις και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού. Για παράδειγμα, ένα παιδί που διακόπτει συχνά μπορεί να δυσκολεύεται να αναστείλει παρορμήσεις, ένα παιδί που «ονειροπολεί» μπορεί να αποσύρεται για να διαχειριστεί υπερδιέγερση, ενώ ένα παιδί που αντιδράει υπερβολικά σε μια παρατήρηση ενδέχεται να βιώνει τη διόρθωση ως απειλή για την αυτοεκτίμησή του.
Είναι πολύ σημαντικό να ζητάνε οι γονείς συγκεκριμένα παραδείγματα από το δάσκαλο ή τη δασκάλα, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί μια ασαφής, γενικευμένη εικόνα που ενισχύει το άγχος αντί να διευκολύνει τη λύση για το παιδί. Η διερεύνηση με ερωτήματα όπως «σε ποιες ώρες εμφανίζεται συχνότερα;», «σε ποια μαθήματα;», «υπάρχουν στιγμές που λειτουργεί πιο συγκεντρωμένα;» μετατρέπει την πληροφορία σε λειτουργικό εργαλείο.
Η δεύτερη κρίσιμη φάση είναι ο τρόπος με τον οποίο ο γονέας θα μεταφέρει την ενημέρωση στο παιδί, διότι εδώ διακυβεύεται η αυτοεικόνα του. Αν το μήνυμα αποδοθεί με επικριτικό τόνο, όπως «η δασκάλα λέει ότι δεν προσπαθείς» ή «πάλι μας εξέθεσες», τότε το παιδί πιθανότατα θα υιοθετήσει αμυντική στάση, άρνηση ή ντροπή, γεγονός που διαλύει κάθε διάθεση συνεργασίας. Αντίθετα, όταν η πληροφορία παρουσιάζεται ως κοινό δεδομένο προς κατανόηση, με φράσεις όπως «άκουσα ότι δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς κάποιες ώρες, θέλω να το δούμε μαζί», τότε αλλάζει η κατηγορία και γίνεται συμμαχία. Η διαβεβαίωση ότι «οι μεγάλοι συνεργάζονται για να σε βοηθήσουν» ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας και μειώνει την αίσθηση ότι το παιδί βρίσκεται «απέναντι» από τους ενήλικες.
Παράλληλα, είναι σημαντικό ο γονέας να διαχωρίσει τη συμπεριφορά από την ταυτότητα, αποφεύγοντας γενικεύσεις που παγιώνουν αρνητικούς ρόλους, όπως «είσαι αφηρημένος» ή «είσαι τεμπέλης», και επιλέγοντας περιγραφές συγκεκριμένων στιγμών, διότι η γλωσσική ακρίβεια επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση της αυτοαντίληψης. Όταν το παιδί βιώνει ότι μια δυσκολία είναι μεταβατική και επιδέχεται βελτίωσης, τότε ενισχύεται η αναπτυξιακή νοοτροπία και η ανθεκτικότητα, ενώ όταν αισθάνεται ότι αξιολογείται συνολικά, αυξάνεται ο κίνδυνος εσωτερίκευσης της αποτυχίας. Σε αυτό το σημείο, η συνεργασία σχολείου και οικογένειας αποκτά καθοριστική σημασία, όχι ως μηχανισμός ελέγχου αλλά ως δίκτυο υποστήριξης με κοινή γλώσσα και ρεαλιστικές προσδοκίες.
Στο Κέντρο ΠΡΟΝΟΗΣΗ, η συμβουλευτική γονέων και τα ψυχοπαιδαγωγικά προγράμματα εστιάζουν ακριβώς σε αυτή τη μετατροπή της ανατροφοδότησης από απειλητικό μήνυμα σε ευκαιρία κατανόησης, παρέχοντας δομημένα εργαλεία για την ανάλυση της συμπεριφοράς, την ενίσχυση των εκτελεστικών δεξιοτήτων και τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ παιδιού, σχολείου και οικογένειας. Η συστηματική παρατήρηση, η σαφής στοχοθέτηση και η εκπαίδευση σε στρατηγικές αυτορρύθμισης συμβάλλουν, ώστε η σχολική δυσκολία να μην παγιωθεί ως ταυτότητα αλλά να αντιμετωπιστεί ως διαχειρίσιμη πρόκληση.






