Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι μια περίοδος κατά την οποία οι γονείς αρχίζουν σταδιακά να αποκτούν πιο καθαρή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο το παιδί ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της τάξης.
Καθώς περνούν οι πρώτες εβδομάδες του σχολείου, μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες στην ανάγνωση, στη γραφή ή στην ορθογραφία. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτές αποτελούν μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας μάθησης. Σε άλλες, όμως, μπορεί να χρειάζεται πιο προσεκτική διερεύνηση.
Μία από τις συχνότερες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι η δυσλεξία.
Τι είναι η δυσλεξία;
Η δυσλεξία είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία που επηρεάζει κυρίως την ανάπτυξη δεξιοτήτων που σχετίζονται με την ανάγνωση και τη γραφή.
Ένα παιδί με δυσλεξία μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο:
- στην ακριβή και γρήγορη ανάγνωση,
- στην αποκωδικοποίηση λέξεων,
- στην ορθογραφία,
- στη σύνδεση γραμμάτων και ήχων,
- στην οργάνωση του γραπτού λόγου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί έχει χαμηλότερη νοημοσύνη ή ότι δεν προσπαθεί αρκετά.
Πολλά παιδιά με δυσλεξία έχουν φυσιολογικές ή και ιδιαίτερα ανεπτυγμένες ικανότητες σε άλλους τομείς, αλλά χρειάζονται διαφορετικό τρόπο προσέγγισης στη μάθηση.
Ποια σημάδια μπορεί να παρατηρήσει ένας γονέας;
Δεν υπάρχει ένα μόνο χαρακτηριστικό που να αποδεικνύει την ύπαρξη δυσλεξίας.
Ορισμένες ενδείξεις που μπορεί να παρατηρηθούν είναι:
Στην ανάγνωση
- αργός ρυθμός ανάγνωσης,
- συχνά λάθη ή παραλείψεις,
- αντικατάσταση λέξεων,
- δυσκολία στην κατανόηση του κειμένου επειδή μεγάλο μέρος της προσπάθειας αφιερώνεται στην ίδια την ανάγνωση.
Στη γραφή και την ορθογραφία
- συχνά ορθογραφικά λάθη,
- διαφορετική γραφή της ίδιας λέξης μέσα στο ίδιο κείμενο,
- παραλείψεις ή αντιμεταθέσεις γραμμάτων,
- δυσκολία στην παραγωγή γραπτού λόγου.
Στη σχολική καθημερινότητα
- πολύ περισσότερος χρόνος για τη μελέτη,
- αποφυγή δραστηριοτήτων ανάγνωσης,
- έντονη κόπωση μετά το διάβασμα,
- απογοήτευση όταν το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στην προσπάθεια.
Το σημαντικό είναι να μην εξετάζουμε ένα μεμονωμένο λάθος, αλλά τη συνολική εικόνα του παιδιού και τη διάρκεια των δυσκολιών.
Η δυσλεξία δεν είναι τεμπελιά
Ένα παιδί που δυσκολεύεται συστηματικά μπορεί να χρειάζεται πολύ περισσότερη προσπάθεια για να ολοκληρώσει μια εργασία που για κάποιον συμμαθητή του φαίνεται απλή.
Όταν η δυσκολία ερμηνεύεται ως τεμπελιά ή αδιαφορία, το παιδί μπορεί να αρχίσει να αισθάνεται ότι «δεν τα καταφέρνει».
Γι’ αυτό η στάση των ενηλίκων είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η ενθάρρυνση, η αναγνώριση της προσπάθειας και η αποφυγή συγκρίσεων με άλλα παιδιά μπορούν να προστατεύσουν την αυτοπεποίθησή του.
Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη αξιολόγηση;
Όσο νωρίτερα κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει ένα παιδί, τόσο καλύτερα μπορούμε να προσαρμόσουμε την υποστήριξη που του παρέχουμε.
Η αξιολόγηση από κατάλληλους επαγγελματίες μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν:
- οι συγκεκριμένες δυσκολίες,
- οι δεξιότητες που χρειάζονται μεγαλύτερη ενίσχυση,
- αλλά και τα δυνατά σημεία του παιδιού.
Στόχος δεν είναι απλώς να δοθεί μια «ταμπέλα», αλλά να δημιουργηθεί ένα κατάλληλο πλαίσιο μάθησης.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς στο σπίτι;
Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα πιο λειτουργική:
Δώστε στο παιδί αρκετό χρόνο για να ολοκληρώσει μια εργασία χωρίς πίεση.
Χωρίστε τη μελέτη σε μικρότερα και πιο διαχειρίσιμα βήματα.
Δώστε έμφαση στην κατανόηση του περιεχομένου και όχι αποκλειστικά στην ταχύτητα.
Χρησιμοποιήστε, όπου είναι χρήσιμο, συνδυασμό εικόνας, ήχου και γραπτού λόγου.
Και κυρίως, αναγνωρίστε την προσπάθεια.
Για ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες, η καθημερινή μελέτη μπορεί να απαιτεί πολύ περισσότερη ενέργεια απ’ όσο φαίνεται.
Κάθε παιδί μαθαίνει διαφορετικά
Η δυσλεξία δεν καθορίζει τις δυνατότητες ενός παιδιού ούτε το μέλλον του.
Η σωστή υποστήριξη μπορεί να το βοηθήσει να αναπτύξει στρατηγικές μάθησης που ταιριάζουν στον δικό του τρόπο σκέψης και να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του.
Το σημαντικότερο ίσως είναι να θυμόμαστε ότι η δυσκολία στην ανάγνωση δεν σημαίνει δυσκολία στη σκέψη.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του τρόπο να μαθαίνει, να εξελίσσεται και να ανακαλύπτει όσα μπορεί να καταφέρει.






